Accueil | Contacts SAT-Amikaro chez wikipedia SAT-Amikaro chez Ipernity SAT-Amikaro chez Facebook SAT-Amikaro chez Facebook fil rss

  eo |   fr |

Absolutisme


Extrait d’une conférence de Lanti à Anvers en 1934

... Voici un moment, j’ai cité une phrase du Manifeste Communiste et montré son aspect erroné. Mais dans le même ouvrage, sur la même page, Marx dit aussi : “Une action [du prolétariat], au moins des pays civilisés, est l’une des premières conditions à son émancipation.“ Je suis entièrement d’accord en cela. Et la bonne recommandation “Prolétaires de tous les pays, unissez-vous !“ résonne dans toutes les oreilles.

Mais pourquoi donc cette union si nécessaire et recommandée n’a pas eu lieu ? À mon avis, elle n’a pas eu lieu du fait que l’absolutisme domine les esprits et parce qu’il manquait une langue commune. Dans ces conditions, il était impossible d’atteindre l’unité d’action. Il est absurde de recommander l’union aux hommes s’ils ne peuvent pas se comprendre, s’ils ne peuvent pas lire les mêmes journaux, étudier les mêmes livres et discuter entre eux sans aide de traducteurs et d’interprètes.

Si l’on est d’accord sur cela, il s’ensuit que notre mouvement linguistique mondial ne doit pas être considéré comme une chose accessoire, futile, dilettante. Au contraire, il doit être à la base même de toute action pour unifier le prolétariat à l’échelle mondiale.

Et je ne crains pas d’affirmer, que l’inattention à la question linguistique du côté de la majorité de dirigeants des organisations ouvrières est l’une des causes pour lesquelles les travailleurs n’ont pas acquis un état d’esprit approprié, conforme au but, qui permettrait une union réelle, non fictive, au-dessus des frontières.

Loin de moi, cependant, l’avis que l’espéranto soit la panacée universelle ; qu’il suffirait de s’en emparer pour que la paix et le bien-être règnent dans le monde. Mais, au moins les anciens adhérents de SAT, qui ont durablement et intentionnellement pratiqué notre langue, savent très bien par expérience qu’il n’existe pas de moyen plus adéquat pour se libérer du nationalisme. Il est dangereux de ne pas avoir conscience de ses sentiments intimes. C’est l’expérience que l’on a pu avoir en 1914. Avant l’explosion de la guerre, de nombreux travailleurs manifestaient au son de l’Internationale ; mais dès les premiers roulements du tambour, l’hymne national est devenu pour eux le plus cher. Et je crois fermement que la prochaine guerre aura lieu d’une manière tout à fait identique. Je ne serais même pas étonné si les prolétaires d’Union soviétique, au son de l’Internationale, qui est là-bas un hymne national !, et les prolétaires français, au nom de la Marseillaise, qui est aussi un hymne révolutionnaire, seraient d’accord pour participer en alliance contre l’Allemagne. Les gouvernants et les dirigeants ouvriers trouveront facilement, comme en 1914, des justificatifs pour une telle participation.

Sur les premiers prospectus produits voici treize ans par SAT se trouvent les phrases que voici, et qui me semblent toujours vraies et actuelles : “La société idéale ne proviendra pas toute prête de la révolution que certains se représentent comme une panacée“. “Il est donc nécessaire de s’exercer au devoir de citoyen du monde, en supprimant de soi-même les aspects nationalistes immatures que l’État, l’éducation nationale ont mis dans nos têtes et nos coeurs.“...


Absolutismo


Eltiraĵo el parolado de k-do Lanti en Antverpeno, en 1934

(...) Antaŭ momento mi citis el La Komunista Manifesto frazon kaj montris ĝian erarecon. Sed en la sama verketo, sur la sama paĝo, Marks ankaŭ diras : « Unuigita agado [de l’ proletaro], almenaŭ de l’ civilizitaj landoj, estas unu el la unuaj kondiĉoj de ĝia emancipiĝo ». Kun tiu diro mi plene konsentas. Kaj en ĉies oreloj sonas la bona rekomendo : « Proletoj el ĉiuj landoj unuiĝu ! ». Sed kial do ne okazis tiu bezonata kaj rekomendita unuiĝo ? Miaopinie, ĝi ne okazis, tial ke la spiritojn regas absolutismo kaj tial ke mankis komuna lingvo. En tiaj kondiĉoj estis neeble atingi unuecon de agado. Estas absurde rekomendi unuiĝon al homoj, se ili ne povas interkompreniĝi, se ili ne povas legadi la samajn gazetojn, studi la samajn librojn kaj interdiskuti sen helpo de tradukistoj kaj interpretistoj.

Se oni konsentas pri tio, sekvas, ke nia mondlingva movado ne devas esti konsiderata kiel io akcesora, malgrava, diletanta. Male, ĝi devas esti ĉe la bazo mem de ĉiu agado por unuigi mondskale la proletaron.

Kaj mi ne timas aserti, ke la malatento al la lingva demando flanke de la plimulto da gvidantoj de la laboristaj organizoj estas unu el la kaŭzoj, pro kiuj la laboristoj ne akiris taŭgan, celkonforman spiritostaton, kiu ebligus realan, ne fiktivan unuiĝon super la landlimoj.

For de mi tamen la opinio, ke Esperanto estas universala kuracilo ; ke sufiĉus ĝin alpreni, por ke paco kaj bonstato regu en la mondo. Sed almenaŭ ĉiuj malnovaj SAT-anoj, kiuj daŭre kaj intence praktikadis nian lingvon scias tre bone laŭsperte, ke ne ekzistas pli taŭga rimedo por senigi sin de naciemo. Estas danĝere ne konscii pri siaj intimaj sentoj. Tion oni povis sperti en la jaro 1914. Antaŭ la eksplodo de l’ milito multaj laboristoj manifestaciis je la sonoj de la Internacio ; sed tuj ĉe la unuaj tamburfrapoj la nacia himno refariĝis por ili la plej kara. Kaj mi forte kredas, ke ĉe la venonta milito okazos tute same. Mi eĉ ne estas mirigita, se proletoj el Sovetio, je la sonoj de la Internacio, kiu estas tiea… nacia himno !, kaj la francaj proletoj, je la nomo de la Marsejezo*, kiu iam ankaŭ estis revolucia himno, aliance konsentos partopreni la militon kontraŭ Germanion. La regantoj kaj la laboristaj gvidantoj facile trovos, kiel en 1914, pravigilojn por tia partopreno…

Sur la unuaj propagandiloj, eldonitaj de SAT antaŭ dektri jaroj, troviĝas jenaj frazoj, kiuj ŝajnas al mi ĉiam veraj kaj aktualaj : « La ideala socio ne devenos tute preta el revolucio, kiun iuj prezentas al si kiel panaceo ». « Estas do necese sin prepari, sin ekzercadi al la tasko de mond-civitanoj, forigante el si mem la nematurajn naciecojn, kiujn la ŝtata, enlanda edukado metis en niajn kapojn kaj korojn. »…







Voir la liste des articles
de la même rubrique


 
SAT-Amikaro - 132-134, Boulevard Vincent-Auriol - 75013 Paris - 09.53.50.99.58
A propos de ce site | Espace rédacteurs